Prawo

Jeśli mamy małe dzieci, a chcemy zmienić nazwisko swoje i automatycznie żony, warto zrobić to, gdy dziecko jest na tyle małe, że jeszcze nie kojarzy jakie ma nazwisko. Będzie mu wtedy łatwiej nauczyć się nowego. Jeśli natomiast nie ma takiej możliwości, to postępowanie należy założyć przynajmniej przez skończeniem przez dziecko 13 lat. Warto bowiem wiedzieć, że gdy w chwili zmiany nazwiska dziecko ukończyło 13 lat, do zmiany jego nazwiska jest potrzebne także wyrażenie przez nie zgody. Jeśli natomiast zmiana nazwiska dotyczy tylko jednego z rodziców, a miałoby też dotyczyć małoletniego dziecka, takie działanie wymaga również zgody drugiego z rodziców. Jeśli nazwisko zostanie zmienione, kierownik USC ma obowiązek poinformowania o zmianie innych organów, między innymi organu gminy prowadzącego ewidencję ludności.

Zmiana imienia lub nazwiska następuje na pisemny wniosek zainteresowanego. Składa się gosobiście w Urzędzie Stanu Cywilnego, do jego kierownika, właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego wnioskodawcy. Osoby mieszkające za granicą mogą złożyć wniosek za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku musza znaleźć się dane osoby, której zmiana dotyczy oraz oczywiście właściwe uzasadnienie. Do pisma należy dołączyć wszystkie niezbędne akty oraz inne dokumenty uzasadniające zmianę. Jeśli nie zgadzamy się z odmowną decyzją, odwołanie od decyzji organu w sprawie zmiany imienia lub nazwiska możemy składać do właściwego miejscowo wojewody. Oczywiście zmiana nazwiska przez obydwoje rodziców powoduje z urzędu zmianę nazwiska ich małoletniego dziecka. Warto więc, dla dobra dziecka, takie postępowanie przeprowadzić, zanim pójdzie do szkoły i nauczy się, jak się nazywa.

Chęć zmiany imienia lub nazwiska może mieć każdy. Jednak do tego potrzebny jest dobry powód. Na pewno powodem do tego jest nazwisko brzmiące obraźliwie lub ośmieszające.Takie nazwisko możemy zmienić na inne, dowolnie wybrane. Jednak istnieją w tej kwestii pewne ograniczenia. Prawo nie zezwala na zmianę nazwiska na nazwisko historyczne, nazwisko osoby wsławionej w dziedzinie kultury, nauki działalności politycznej, społecznej albo wojskowej. Nie możemy więc zmienić nazwiska na Słowacki, Piłsudski czy nawet Wałęsa. Istnieje jednak wyjątek. Możemy zmienić nazwisko na nazwisko kogoś sławnego, jeśli osoba ubiegająca się o zmianę nazwiska posiada małżonka lub wstępnego o tym nazwisku. Jeśli więc dziadek nazywał się Słowacki, nie ma przeszkód, byśmy przyjęli jego nazwisko, jeśli nasze brzmi np. Głąb, co jest ewidentnie obraźliwe i ośmieszające.

Choć w Polsce możliwa jest zmiana imienia lub nazwiska, to nie można tego zrobić bez ważnego powodu. Warto wiedzieć, że nie wystarczy sama chęć zmiany. Muszą zaistnieć ważne przyczyny, uzasadniające złożenie wniosku o zmianę. Takim ważnym powodem może być fakt, że obecne imię lub nazwisko jest ośmieszające albo nie licującego z godnością człowieka. Można też wnioskować o zmianę na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione, albo na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada, lub też na używane, które w dokumentach jest inaczej zapisane. Oczywiście to nie jedyne warunki dokonania zmiany. We wniosku można także podać inne przyczyny, które wydają się wystarczająco ważne, muszą być jednak bardzo dobrze uzasadnione lub poparte odpowiednimi dokumentami.

Jeszcze dwa lata temu kwestię zmiany imienia lub nazwiska regulowały zamierzchłe przepisy z 1956r. Zmieniły się jednak realia społeczne i polityczne. Ze względu na problemy w stosowaniu tych przepisów, pojawiły się w 2009r. zmiany. Dziś, poza obywatelami polskimi, z możliwości zmiany imienia i nazwiska mogą korzystać także cudzoziemcy bez obywatelstwa, jeśli posiadają w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce pobytu stałego oraz cudzoziemcy, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy. Do zmiany potrzebny jest pisemny wniosek. Nowe nazwisko nie może składać się z więcej niż dwóch członów i może posiadać co najwyżej dwa imiona. Mogą być dokonane zmiany w pisowni lub zupełna zmiana imienia obecnego lub rodowego nazwiska na inne. Warto jednak wiedzieć, że zmiana imienia i nazwiska nie może być dokonana bez przyczyny.

Przepisy innych krajów regulują już zjawisko stalkingu, czyli nękania. Polski system prawny nie przewiduje skutecznej ochrony przed tego typu działaniami. Brakuje po prostu odpowiednich narzędzi prawnych. Nie ma ich ani w prawie karnym, ani w cywilnym. W ramach pojęcia stalking zawiera się wiele nieporządanych czynności, takich jak miedzy innymi: rozmowy telefoniczne, wysyłanie sms-ów, listów i e-maili; groźby, zachowania agresywne, śledzenie, nękanie, obserwowanie i szkodzenie. Zachowania te przyjmują charakter ciągły i powodują strach i skrępowanie. Zjawisko to zaliczono do form naruszenia wolności osobistej. Dotyczy naruszania granic w sferze życia publicznego i prywatnego jednej lub więcej osób. W zasadzie, ofiara stalkingu, w razie poniesienia szkód materialnych, może żądać świadczeń odszkodowawczych od nękającej je osoby.

Rozporządzeniem ministra infrastruktury, od nowego roku wzrosły pewne opłaty. Między innymi za wydanie prawa jazdy, za które od 2002r. płaciliśmy 70zł. Obecnie będzie to kosztowało 84zł. O 13% wzrosły też inne opłaty. Za wydanie dowodu rejestracyjnego zapłacimy już nie 48,00, ale za 54, 00 zł . Cena kompletu nalepek legalizacyjnych wzrośnie z 11,00 zł na 12,50 zł., a nalepki kontrolnej z 16,50 zł na 18,50 zł. Wydanie pozwolenia czasowego przy rejestracji czasowej pojazdu z urzędu będzie kosztować 13,50 zł., a pozwolenia czasowego na wniosek właściciela pojazdu 18,50 zł. Za wydanie pozwolenia do kierowania tramwajem zapłacimy 24 zł., a międzynarodowego prawa jazdy 30,00 zł. Nie ulegają zmianie jedynie opłaty za wydanie tablic rejestracyjnych. Jest jednak i dobra wiadomość. Wnioskujący o rejestrację pojazdu są zwolnieni z obowiązku przedłożenia tłumaczenia na język polski przez tłumacza przysięgłego dowodu rejestracyjnego.

10 czerwca weszły zmiany w przepisach o postępowaniu karnym. Jednym z ważniejszych zmienionych punktów, była instytucja postępowania przyspieszonego, czyli tzw. 24-godzinnych sądów. Do czerwcowej zmiany w przepisach mówiących o postępowaniu przyspieszonym, każdy oskarżony w tym trybie musiał mieć obrońcę. Obecnie zrezygnowano z tego wymogu, a obligatoryjna obrona przed sądem w tych przypadkach została zniesiona. Sąd nie będzie wiec musiał wyznaczać obrońcy z urzędu, jeśli oskarżony nie miał obrońcy z wyboru. Oskarżony obecnie może sam zdecydować, czy skorzysta z obrońcy , a o wyznaczenie obrońcy z urzędu będzie mógł ubiegać się na zasadach ogólnych. Postępowanie uproszczone ma być więc tańsze i skuteczniejsze. Jak będzie w praktyce, okaże się już niedługo. Oby nie było tak jak z poprzednimi regulacjami, które przecież też miały być idealne, a okazały się być kolejnym bublem prawnym.

Po zmianach w przepisach przyspieszonego postępowania, prokuratorzy będą mieli mniej pracy, bo zniesione zostały obligatoryjne przesłuchania prokuratorskie. Obecnie przesłuchanie przez prokuratora jest wymagane jedynie wtedy, gdy zachodzić będą podstawy do wystąpienia z wnioskiem o skazanie bez rozprawy, albo kiedy podejrzany zechce dobrowolne poddać się karze. W innych przypadkach wystarczy przesłuchanie przez policję. Nowe przepisy wprowadzają też możliwość zastosowania instytucji tzw. skazania bez rozprawy, które dotychczas w tym postępowaniu nie miało zastosowania. Ma to zwiększyć ilość spraw kończących się na pierwszej rozprawie i zapobiec niepotrzebnemu przeciągania się rozpraw. Będzie możliwe wnioskowanie przez prokuratora do sądu o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary bez przeprowadzania rozprawy.

8 czerwca zmieniły się przepisy dotyczące postępowania przed sądami 24 -godzinnymi. Między innymi zrezygnowano z obligatoryjnego zatrzymania i przymusowego doprowadzenia sprawcy do sądu. Będzie też możliwość zwolnienia osoby już zatrzymanej. Sprawca zostanie jednak zobowiązany do stawienia się w sądzie w wyznaczonym miejscu i czasie, w okresie nie przekraczającym 72 godzin od chwili zatrzymania. Gdy natomiast nie stawi się on przed oblicze wymiaru sprawiedliwości bez usprawiedliwienia, wiążący wyrok będzie mógł zostać wydany
przez sąd bez jego obecności. W takim przypadku będzie on traktowany jak wyrok zaoczny. Zostanie też uproszczone dochodzenie. Wystarczy przesłuchanie osoby podejrzanej oraz zabezpieczenia dowodów w niezbędnym zakresie. Nie będzie też bezwzględnej konieczności przesłuchania przez prokuratora.